Co zrobić, gdy klient trafi na listę sankcyjną

Krok 1: potwierdź dopasowanie

Przeczytaj cały nowy wpis na liście i porównaj go z klientem: nazwa prawna, pseudonimy, kraj, adres, numer rejestrowy, właściciele. Sprawdź też, czy klient należy do nowo wpisanego podmiotu lub jest przez niego kontrolowany, bo to może objąć go ograniczeniami, nawet jeśli jego własnej nazwy nie ma na liście. Zapisz porównanie i wynik.

Działaj szybko, ale starannie. Nowe wpisy często publikuje się z ograniczonymi danymi identyfikacyjnymi, a ta sama nazwa może należeć do kilku firm. Jeśli nie możesz w krótkim czasie potwierdzić ani wykluczyć dopasowania, traktuj klienta jako objętego ograniczeniami do czasu zebrania dodatkowych informacji, zamiast pozwalać, by płatności domyślnie trwały dalej.

Krok 2: wstrzymaj wszelkie transakcje

Po potwierdzeniu dopasowania przestań udostępniać klientowi, bezpośrednio lub pośrednio, środki, towary lub usługi:

• zablokuj płatności wychodzące, zwroty i noty uznaniowe;
• wstrzymaj wysyłki i świadczenie usług;
• zawieś dostęp do platform, kont i oprogramowania;
• niezwłocznie i na piśmie powiadom dział sprzedaży, finansów, logistyki i obsługi klienta.

Ograniczenia często obejmują także transakcje pośrednie, więc uważaj na próby przekierowania płatności lub dostaw przez osoby trzecie.

Sprawdź też procesy automatyczne: cykliczne polecenia zapłaty, zaplanowane przebiegi płatności, automatyczne odnowienia i integracje, które wysyłają zamówienia bez akceptacji człowieka. To właśnie tam po wpisaniu na listę najczęściej prześlizguje się płatność lub dostawa.

Krok 3: zamroź środki i aktywa

Środki lub zasoby gospodarcze należące do podmiotu z listy, które są w Twoim posiadaniu lub pod Twoją kontrolą, muszą zostać zamrożone: nie wolno ich przenosić, przekazywać, wykorzystywać ani nimi obracać. W Stanach Zjednoczonych mienie musi zostać zablokowane, a płatności przychodzące dla podmiotu z listy zwykle umieszcza się na zablokowanym, oprocentowanym rachunku zamiast je zwracać. W Unii Europejskiej i Wielkiej Brytanii zamrożone środki pozostają tam, gdzie są, dopóki organ nie postanowi inaczej.

Krok 4: zgłoś sprawę organowi

Obowiązki i terminy zgłoszeń różnią się w zależności od reżimu:

• Stany Zjednoczone: zablokowane mienie należy zgłosić do Office of Foreign Assets Control w ciągu 10 dni roboczych, a odrzucone transakcje zgłasza się w tym samym terminie, zgodnie z 31 CFR part 501. Posiadacze zablokowanego mienia składają również raport roczny.
• Unia Europejska: zamrożone środki i informacje ułatwiające przestrzeganie przepisów zgłasza się właściwemu organowi krajowemu danego państwa członkowskiego. Komisja Europejska publikuje listę właściwych organów.
• Wielka Brytania: odpowiednie firmy muszą zgłaszać zamrożone aktywa i podejrzewane naruszenia do Office of Financial Sanctions Implementation tak szybko, jak to praktycznie możliwe, zgodnie z jego wytycznymi dotyczącymi zgłoszeń.

Jeśli podejrzewasz, że naruszenie już nastąpiło, np. płatność dokonaną po wpisaniu na listę, wiele organów traktuje dobrowolne ujawnienie jako okoliczność łagodzącą.

Krok 5: zezwolenia i otwarte umowy

Niektóre działania mogą być kontynuowane na podstawie zezwolenia: zezwoleń ogólnych publikowanych przez organ, np. na wygaszenie istniejących umów w określonym terminie, lub zezwoleń indywidualnych, o które wnioskuje się w konkretnej sprawie. Uważnie przeczytaj zezwolenia ogólne wydane wraz z nowym wpisem, bo często mają krótkie terminy. Bez zezwolenia nie wykonuj otwartych umów, nie przyjmuj płatności poza zamrożonym rachunkiem i nie rozliczaj długów z podmiotem z listy.

Krok 6: dokumentacja i przegląd

Prowadź pełną teczkę: wpis z listy, analizę dopasowania, wydane polecenia wewnętrzne, zamrożone kwoty, złożone zgłoszenia i korespondencję z organem. W Stanach Zjednoczonych dokumentację należy przechowywać przez 10 lat. Następnie zastanów się, czego uczy ten przypadek: jak szybko wykryto wpis na listę i czy codzienna weryfikacja wykryłaby go wcześniej?

Co jest stawką

Płatności na rzecz podmiotu z listy dokonane po wpisaniu go na listę mogą zostać uznane za naruszenia. Maksymalne kary określone w przepisach przedstawiono tutaj:

• Stany Zjednoczone, OFAC: do 377 700 $ za naruszenie lub dwukrotność wartości transakcji; kary karne do 1 000 000 $ i 20 lat więzienia. (źródło)
• Stany Zjednoczone, BIS (kontrola eksportu): do 374 474 $ za naruszenie lub dwukrotność wartości transakcji. (źródło)
• Wielka Brytania, OFSI: do 1 000 000 £ lub 50% wartości naruszenia; kary karne do 7 lat więzienia. (źródło)
• Unia Europejska, dyrektywa 2024/1226: grzywny dla firm w wysokości co najmniej 5% światowego obrotu lub 40 000 000 € oraz kary więzienia co najmniej 5 lat. (źródło)
• Niemcy: grzywny dla firm do 40 000 000 €. (źródło)
• Holandia: grzywny dla firm do 10% rocznego obrotu. (źródło)

Maksymalne kwoty przewidziane prawem, opublikowane przez podlinkowane organy, sprawdzone 29 października 2026.

Gdzie pomaga Unicorn Intelligence

Unicorn Intelligence powiadamia Cię tego samego dnia, gdy klient z Twojego CRM pojawi się na oficjalnej liście, wraz z dowodami do dokumentacji; nowe konta otrzymują kredyt 50 $.

Najczęstsze pytania

Co zrobić najpierw, gdy klient zostanie objęty sankcjami?

Potwierdź dopasowanie z wpisem na liście, a następnie wstrzymaj wszystkie płatności, dostawy i usługi na rzecz klienta i powiadom na piśmie swoje zespoły wewnętrzne.

Czy mogę zwrócić pieniądze klientowi objętemu sankcjami?

Zasadniczo nie. Środki podmiotu z listy należy zamrozić, a nie zwracać. W Stanach Zjednoczonych zwykle przechowuje się je na zablokowanym, oprocentowanym rachunku.

Czy muszę zgłosić sprawę organom?

Tak. W Stanach Zjednoczonych zablokowane mienie zgłasza się w ciągu 10 dni roboczych. W UE zgłoszenie składa się właściwemu organowi krajowemu, a w Wielkiej Brytanii odpowiednie firmy zgłaszają się do Office of Financial Sanctions Implementation.

Czy mogę dokończyć istniejącą umowę?

Tylko jeśli pozwala na to zezwolenie ogólne lub indywidualne. Sprawdź zezwolenia ogólne wydane wraz z wpisem, które często mają krótkie terminy.

Co, jeśli płatność wyszła po wpisaniu na listę?

Udokumentuj fakty i niezwłocznie poinformuj doradców prawnych lub dział compliance. Wiele organów traktuje szybkie dobrowolne ujawnienie jako okoliczność łagodzącą.